Dyserinck Olie

 

   Binnen een rood kader bevindt zich een zwart kader met daarin de centrale afbeelding. Onder het zwarte kader, maar nog wel binnen het rode staat de nodige tekst.

   We lezen hier met zwarte blokletters v.l.n.r.: Dyserinck Zonen Haarlem en daaronder met iets kleinere blokletters: Auto Oliën Telefoon 10047 Keystone Greases.

 

   Dan de centrale afbeelding. Door de omkadering lijkt het alsof we door een venster kijken naar een zwart silhoutte van een stad, die afsteekt tegen een witte achtergrond.      Voor de stad bevindt zich een water waarin we het silhoutte van de stad gespiegeld zien. Door de deining van het water is de spiegeling onscherp. De horizon is relatief hoog en dusdanig gekozen dat stad en silhoutte het vlak geheel vullen.

   In het zwarte vlak dat door het silhoutte en zijn spiegeling gevormd wordt, lezen we in rode stijlvolle letters de naam van het te verkopen produkt: Dyserinck's Olie.

 

 

   Tussen 1840 en 1860 had de firma de beschikking over twee zeilschepen, de "Corneliszoon" en de "Stad Haarlem". Deze schepen gingen met enige regelmaat naar landen aan de Middellandse Zee om olijfolie en St. Petersbuger Talk in te kopen op de plaatsen waar het geproduceerd werd.

 

   Bij terugkomst in Amsterdam of Rotterdam ging de lading dan deels direct naar de afnemers en werd deeld opgeslagen in magazijnen die aan het Spaarne te Haarlem lagen. De totale oppervlakte van deze pakhuizen bedroeg ongeveer 1000 m2. Deze pakhuizen hadden names als "Het Zeehert", "De Hoop" en "Het Olievat".

 

  Hiernaast ziet U een foto van deze pakhuizen met "Het Zeehert" op de voorgrond. De vaten zijn voorzien van een nummering en de letters DZ, die ongetwijfeld zullen staan voor Dyserinck Zonen.

 

 

 

 

 

   De zeilschepen werden overbodig door de opkomst van geregelde stoomvaartverbindingen en ook het assortiment oliën veranderde geleidelijk doordat machines steeds moderner werden en hierdoor de gebruikte smeermiddelen aan steeds hogere eisen moesten voldoen.

 

  

 

   Na 125 jaar, in 1899, veranderde de naam in Dyserinck Zonen. Ter gelegenheid van dit feit werd er een reclemeboekje uitgegeven waarvan U hier rechtsonder de voorkant ziet.

 

   Linksboven staat Mercurius, van oudsher de god van de handel. Ook zien we dwarsdoorsnedes van machines, die aangeven waarvoor de verhandelde produkten dienden te worden gebruikt en herkennen we de vaten met nummer en initialen zoals we die ook als op de foto rechtsboven zagen.

 

   Naast smeermiddelen voor gebruik in machines verhandelde men ook eetbare oliën, van goedkope bakolie tot dure olijfolie. Deze werden uit hygiënisch oogpunt op andere plaatsen opgeslagen dan de oliën voor industrieel gebruik.

 

   Wat me aan het ontwerp van de folder opvalt, is de hoge artistieke kwaliteit van de omslag. Deze is voor die tijd opvallend modern. Ik denk dat dit geen toeval was, aangezien dat ook bij het reclamebord waar we naar aan het kijken zijn, het geval is.

 

 

   Hiernaast staat zo'n advertentie afkomstig van uit een Nederlands reclametijdschrift waaruit dit blijkt. We lezen dat deze borden geleverd konden worden in kunstvolle uitvoering en naar eigen of verstrekte ontwerpen. Het betreft hier weliswaar niet de firma Bergmann, maar het gaat me om het feit dat dit gemeengoed was.

   Al met al ben ik ervan overtuigd dat de firma Dyserinck Zonen op zoek was naar een leuke reclameuiting en dat men deze niet in Nederland kon vinden.

Hierop besloot men zijn toevlucht bij een Duitse firma te zoeken, de firma Bergmann te Gaggenau.

   Toen die vernamen dat de firma uit Haarlem kwam en langs het Spaarna gevestigd was, kreeg men het idee om Keulen door Haarlem te vervangen en de Rijn door het Spaarne en klaar was het nieuwe artistieke ontwerp.

   Of deze "nieuwe" reclame ook van de hand was van Emil Doepler was, weet ik niet. Als hij er zelf niet voor verantwoordelijk was, is er zeker sprake van plagiaat.

   Daar deed men destijds trouwens minder moeilijk over dan heden ten dagen.

   Het Haarlemse bedrijf zal de produkten van dit bedrijf wel geïmporteerd hebben en doorverkocht.